Küçük ve Büyük Zamanlı Usuller
Bir önceki sürümde Türk Müziğindeki küçük zamanlı usuller yayınlanmıştı. Bu sürüme, büyük usuller de eklendi. Böylece 2 zamanlıdan 124 zamanlıya kadar olan 54 usule erişim ve çalışma imkânı sağlanmış oldu. Ayrıca usuller; kullanıldıkları mertebelerle, oluştukları daha küçük zamanlı usul parçalarıyla veya bir bütün olarak gösterilmektedir. Bazı usul mertebeleri farklı usul isimleri ile anılmaktadır. İlgili usullerde bu isimler de görüntülenmektedir. Dolayısıyla temel olan 54 usulden daha fazla usulü içermektedir. Bir proje kapsamında oluşturulmuş 2200 eserin bulunduğu SymbTr arşivine Mus2 ile erişilebilmektedir. Gerek bu eserler gerekse kullanıcının yazdığı eserler arşiv klasöründe tutulduğu sürece bir esere kolayca erişilebiliyordu. Artık, soldaki usul listesinde gezindikçe o usulle yazılmış eserlere erişmek bu ekrandan da mümkün olmaktadır. Demo sürümünde sınırlı sayıdaki usul bilgilerine erişilebilecektir.
Mus2 penceresinin üst tarafında bulunan Usul düğmesi tıklandığında aşağıdaki ekran açılmaktadır.
Usul Listesinin Kullanımı
Listedeki başlıklar birer düğme işlevi görmektedir. Ekran ilk açıldığında liste satır numarasından sıralı olarak gelmektedir. Listeyi; satır numarasından, usul adından, zamandan veya mertebeden sıralamak mümkündür. İlgili başlık tekrar tıklanırsa tersten sıralama sağlanacaktır. Mertebe kolonunda ilgili usulün en çok kullanılan mertebesi gösterilmiştir.
Ara kutusuna bir ifade yazıldığında o ifadenin geçtiği usuller listelenmektedir. Kullanım kolaylığı için ifadenin küçük veya büyük harfle yazılması, kelimenin tamamının yazılması veya noktalama işretlerinin kullanılması zorunluluğu yoktur.
Bu örnekte “cur” ifadesi ile sorgulama yapılmıştır. Ancak kelime, “Aksak Semâî” adında geçmediği halde listede yer almıştır. Arama yaparken sadece listede bulunanlar değil, mertebelerde geçen adlar da aranmaktadır. Aksak Semâî‘nin 16 lı mertebesi Curcuna adını aldığı için listede görünmektedir. Usul adının altında farklı bir ad görünüyorsa o mertebe için verilen usul adıdır. Dolayısıyla, her ne kadar yukarıda 54 adet usul bahsedilmişse de sayı daha fazladır.
Düğmelerin İşlevleri
Fare, düğmelerin üzerinde biraz bekletilince işlevine dair kısa bir bilgi görünür. Düğmelerdeki bu bilgiler, usul diziliş penceresinin mevcut durumunu göstermektedir.
Çalma ve durdurma düğmeleridir.
Usulün normal dizilişini sağlamaktadır. Tıklandığında, renk yeşile dönecek ve velveleli diziliş gösterilecektir.
Usul ekranı ilk açıldığında, porte sonundaki dönüş işaretini dikkate alarak 2 kez çalacaktır. Devamlı çalması için düğme tıklanmalıdır.
Notalar yazılırken kaymaları önlemek için sus işaretleri kullanılmaktadır. Bu düğme ile sus işaretlerinin gizlenmesi veya görünmesi sağlanmaktadır.
Mus2’nin genel bir özelliği olarak, notalar/suslar “2. ses” ile yazıldığında kırmızı renkli olarak görüntülenmektedir. Sol elle vurulması gerekenler kırmızı renkte ve alttaki çizgiye yazılmıştır. Renkli veya renksiz gösterim bu düğme ile sağlanabilir. Renkli görünebilmesi için öncelikle; “Düzenle” -> “Ayarlar” ekranının “Görünüm” sekmesinde “Çalışma sesi” seçeneğinin “Renkli” olarak kayıtlı olması gerekir.
Seslendirme, bendir veya kudüm ile yapılabilir.
İki zamanlı Nîm Sofyan ve üç zamanlı Semâî dışındaki tüm usuller kendilerinden daha küçük zamanlı usullerin birleşiminden oluşmaktadır. Bu düğmelerle ilgili usulün, usulü oluşturan alt usul parçalarıyla veya parçasız bir bütün olarak görünmesi sağlanmaktadır.
Her usulün bir tempo ön değeri vardır. Çalışma sırasında, tempo bu düğme ile değiştirilebilir. Sol ve sağ oklar ile adım adım veya mavi çubuk kaydırılarak daha fazla sayıda hız değişimi sağlanabilir.
Bazı usuller farklı mertebelerle (payda) kullanılabilmektedir. Bu örnek, ilgili usulün üç farklı mertebe ile kullanıldığını ve yeşil renkli 4 ise bu usulle oluşturulan eserlerde en çok kullanılan mertebeyi göstermektedir.
Seçili olan usulün, o an ekrandaki durumuna bağlı olarak parçalı ya da bütün halinde Mus2 nota sayfasına aktarılmasını sağlar. Aşağıdaki örnekte, Türk Aksağı (5/8) usulünün iki farklı seçenekle aktarılması görüntülenmiştir.
Usullerin Arşivle Kullanımı
Bir usul seçildiğinde, o usulle yazılmış eserler arşiv klasöründen filtre edilerek listelenmektedir. Buradaki listeyi de başlıklar tıklanarak sıralamak mümkündür. Ayrıca, listedeki bir eser satırı çift tıklandığında eser, Mus2’de açılmaktadır. Eğer daha önce arşiv klasörü oluşturulmuş ve Makam ile Usuller kolonları boşsa “Dosya” > “Arşiv Aç” menüsü ile açılan ekranındaki “Arşiv veritabanını güncelle” düğmesi yenilenmesini sağlayacaktır.